Wij hebben met aandacht het boek van Notker Wolf, abtprimaat van de benedictijnen (en tussendoor ook rockgitarist) gelezen. Tussen de bespreking in kijken we ook naar een, uit Braambos, opgenomen interview van Lucette Verboven met hem: boek en interview samen geven een goed beeld hoe de abt denkt over de huidige tijd, naar Duitse maat. Voor sommigen in Nederland en Duitsland komt het boek erg controversieel, te rechts over, mij lijkt het een redelijk goede analyse te zijn van de ontwikkeling sinds 1968 in Duitsland die leidde tot een verzorgingsmaatschappij die alle verantwoordelijkheidszin wegneemt (althans toch bij een belangrijk deel van de bevolking). In een tijd waarin weer over normen en waarden (Notker spreekt van deugden) mag gesproken worden, is dit boek een opsteker. Twee zinnen als samenvatting: “Dat je met stiptheid, plichtsbewustzijn en organisatietalent een concentratiekamp kunt leiden, wat de achtenzestigers als bezwaar inbrachten, kan niet als argument tegen die deugden gelden. Want met dezelfde deugden kan je ook mensen uit een concentratiekamp bevrijden en het ontmantelen.” En “Wat willen jullie, vraag ik ze, Waarom zijn jullie samen? Waarom willen jullie met elkaar leven? Waaraan willen jullie werken? En hoe willen jullie liturgie vieren?" Die laatste zin kan je zo overplanten op de Effata-gemeenschap én op het Clemensproject … Het boek en het interview doen ons nadenken over de vraag: “Waar sta ik?” maar ook over rokers, trots en vertrouwen, over liefde en haantjesgedrag, over andere godsdiensten, over onze veel te veel verdwenen fierheid met ons geloof en over het grote gezag van de abt én zijn verplichting tot overleg met zijn monniken.

Het boek handelt over de kracht en de pijn van vrijwilligers in de (Nederlandse) katholieke kerk. Het wordt een boeiend onderzoek van het boek en de erin vermelde gegevens. Als het aspect ‘Nederlandse kerk’ wat naar de achtergrond is gedrongen en we wat meer op onze eigen ervaringen in en buiten Effata ingaan, is het voor mij duidelijk dat de in het boek vermelde analyse (hoofdstuk III) van lokale geloofs-gemeenschappen op basis van de kracht, de kwetsbaarheid en de risico’s ook voor een deel bij ons gelden en bruikbaar zijn. Bernadette heeft de vergadering wat voorbereid en een passage heeft haar en vele anderen speciaal geraakt: “Wat willen we uitdragen? … Gods rijk begint hier en nu, dat begint door er te zijn voor elkaar, mens voor een mens te zijn.” Is dat een beeld van Effata? Wellicht is de blijde boodschap vandaag de volgende: “Mensen, je weet niet wat je allemaal doet, hoe je Effata mogelijk maakt, minimaliseer uw rol niet! Maar vertrek wel vanuit de liturgie: die is hart en bloed!”